به گزارش روابط عمومی جامعه المصطفی العامیه نمایندگی خراسان،به مناسبت ایام ولادت باسعادت امام رضا علیه‌السلام، دکتر فاطمه رضاداد، مدیر گروه تفسیر و علوم قرآن مجتمع آموزش عالی خواهران ریحانه المصطفی(ص)و عضو هیئت علمی جامعةالمصطفی العالمیه، در نشست تربیتی درس اخلاق مجتمع آموزش عالی خواهران ریحانه المصطفی ط(ص) به بررسی فقه‌الحدیثی روایت شریف «سلسلة الذهب» پرداخت.

ایشان در ابتدای سخنان خود با اشاره به متن مشهور این روایت که به تواتر در منابع حدیثی نقل شده است، گفت: «لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ حِصْنِي، فَمَنْ دَخَلَ حِصْنِي أَمِنَ مِنْ عَذَابِي … فَلَمَّا مَرَّتِ الرَّاحِلَةُ نَادَانَا: بِشُرُوطِهَا وَ أَنَا مِنْ شُرُوطِهَا». این روایت از جمله احادیثی است که ابعاد اعتقادی و معرفتی مهمی را در خود جای داده است.

دکتر رضاداد با بیان اینکه این روایت در بُعد دلالی دارای سه محور اساسی است، اظهار داشت: نخست آنکه توحید به عنوان «حصن حصین» و دژ مستحکم الهی معرفی شده است و هر کس وارد این دژ شود، از عذاب الهی در امان خواهد بود. وی در تبیین این معنا به آیه ۸۲ سوره انعام اشاره کرد: «الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ أُولَٰئِكَ لَهُمُ الْأَمْنُ وَهُمْ مُهْتَدُونَ». به گفته وی، واژه «الأمن» در این آیه با الف و لام جنس، همه انواع امنیت را در بر می‌گیرد و با «لام اختصاص» در عبارت «لهم»، این امنیت به صورت انحصاری به کسانی تعلق دارد که به حقیقت ایمان دست یافته و ایمان خود را با هیچ‌گونه شرکی نیامیخته‌اند.

وی محور دوم دلالت این روایت را بیانگر پیوند ناگسستنی میان توحید و ولایت دانست و افزود: از یک سو ولایت تنها راه دستیابی به حقیقت توحید است؛ زیرا با رجوع به آیات و روایات روشن می‌شود که حقیقت توحید گوهر ناب و کمیابی است که به آسانی نصیب همگان نمی‌شود. در همین راستا قرآن کریم می‌فرماید:
«وَما يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَهُمْ مُشْرِكُونَ». از سوی دیگر، ولایت ضامن بقا و استمرار در مقام توحید است؛ چرا که انسان همواره در معرض وسوسه‌های شیطان قرار دارد؛ چنان‌که در قرآن آمده است: «لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ * إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ». بر این اساس، تنها بندگان مخلَص هستند که از لغزش‌ها و اغواگری‌های شیطان مصون می‌مانند و می‌توان در مسیر هدایت به آنان اعتماد کرد.

مدیر گروه تفسیر و علوم قرآن مجتمع آموزش عالی خواهران ریحانه المصطفی(ص)، در ادامه به محور سوم این روایت اشاره کرد و گفت: شرط مشروعیت ولایت، افاضه و نصب الهی است. از این رو امام رضا علیه‌السلام در ماجرای نقل این حدیث در نیشابور، در حالی که مأمون عباسی ایشان را به ولایت‌عهدی منصوب کرده بود، خود را نه به عنوان ولیعهد عباسی، بلکه به عنوان حلقه‌ای از سلسله نورانی معرفی کردند که به خداوند متصل است؛ امری که نشان می‌دهد ولایت حقیقی ریشه در اراده و نصب الهی دارد.

کتر رضاداد در پایان ابراز امیدواری کرد که امت اسلامی با تمسک به ولایت الهی ائمه معصومان علیهم‌السلام، به حصن حصین توحید وارد شوند و در مسیر تحقق توحید ناب محمدی گام بردارند.