قال رسول الله (ص): ان لقتل الحسين (ع) حرارة فى قلوب المؤمنين لا تبرد ابدا. پيامبراكرم (ص) فرمود: براى شهادت حسين (ع)، حرارت و گرمايى در دل‌هاى مؤمنان است كه هرگز سرد و خاموش نمى‏شود. (جامع احاديث الشيعه، ج 12، ص556) ایام سوگواری سرور و سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام و یاران باوفایش تسلیت باد.

انجمن علمی پژوهشی فقه و حقوق
 

چکیده مقالات شماره اول «فصلنامه میزان»:

 نامزدی و انحلال آن در  فقه و حقوق افغانستان
سید احمد حسینی حنیف
موضوع این نوشته نامزدی و انحلال آن در فقه و حقوق افغانستان است. نامزدی توافق یا قرادادی جایز جهت تعهد برای انعقاد عقد نکاح در آینده می¬باشد که طرفین، حق انحلال و فسخ آن را در هر شرایطی دارا می باشند؛ چون شارع از تحمیل ازدواج بی‏هدف و غیر منطقی ممانعت به عمل آورده است و هیچ‏گونه تعهد مستقل یا در ضمن عقدی دیگر را حتی با تعیین وجه الالتزام، ایجاد الزام به عقد نکاح نمی کند و وجه‏الالتزام نیز قابل مطالبه نیست. اما انحلال نامزدی در فرضی که فاقد دلیلی منطقی باشد، برای انحلال کننده ایجاد مسئولیت مدنی می‏کند. همچنین در برخی شرایط، اشخاص ثالث نیز به استناد قرارداد میان نامزدان بعد از انحلال نامزدی، می‏توانند بابت برخی خسارات وارده به خود مطالبه خسارت نماید. مبنای مسئولیت مدنی یکی از طرفین که نامزدی را منحل می¬گرداند، «تقصیر» و یا «سوء استفاده از حق» عنوان گردیده که نویسنده، مبنای دوم را قبول کرده است.
کلیدواژه‏ها: خواستگاری، نامزدی، انحلال نامزدی، خسارات ناشی از انحلال نامزدی، حقوق افغانستان. 

بررسی تطبیقی قرابت و اثر آن در منع از نکاح
محمد موسی فکوری
نوشتار حاضر به بررسی قرابت و اثر آن در منع از نکاح در دو فقه امامیه و حنفیه پرداخته است. مقاله شامل یک مقدمه و پنج  گفتار است که قرابت نسبی و سببی در گفتار اول و دوم بررسی شده و درگفتار سوم حرمت ازدواج به خاطر زنا بیان ‌شده است. گفتار چهارم نیز به قرابت رضاعی و شرایط آن پرداخته است و بالاخره درگفتار پنجم با ارائه تصویری از اختلاف دیدگاه فقهای مذاهب، مطالب نتیجه‏گیری شده و بحث پایان ‌یافته است. شیوه کار به این صورت بوده‌ است که در ابتدای هر بحث، مواد مربوطه از قانون مدنی آورده شده است؛ سپس موضوع از منظر فقهای حنفی بررسی گردیده و بعد از آن دیدگاه فقهای امامیه در رابطه با آن موضوع بیان شده و موارد اختلافی آن با فقه حنفی به طور خلاصه تذکر داده شده است.
کلید‏واژه‏ها: موانع نکاح، قرابت، قرابت نسبی، قرابت سببی، قرابت رضاعی، فقه حنفیه، فقه امامیه.

نفقه، از وجوب تا سقوط
عصمت‏ا... فتحی
نفقه زوجه یکی از مباحث مهم حوزه حقوق خانواده در نظام اسلام است. مرد مکلف است که با آغاز رابطه زناشویی توسط عقد نکاح، نفقه همسرش را به عهده بگیرد. پرداخت نفقه به همسر در صورتی است که وی از شوهرش برای حفظ نظام خانواده تمکین داشته باشد. هرآنچه که به تداوم خانواده و پرورش نسل سالم آسیبی برساند، مانند نشوز، کم‌ سن و سال بودن زوج یا زوجه و ... باعث سقوط نفقه از عهده مرد خواهد شد.
کلید‏واژه‏ها: نفقه، زوجین، تمکین، نشوز، سقوط نفقه.

بررسی تطبیقی حضانت مادر در فقه و حقوق افغانستان
محمد تقی مناقبی
حضانت از جمله حقوق مشترک زوجین در دوران زوجیت و حتی پس از جدایی است. فقه اسلامی و نیز حقوق افغانستان اولویت حق حضانت کودک را به مادر و پس از او به پدر واگذار نموده است. از جمله مباحث قابل تأمل در مورد حضانت، کم بودن دوران حضانت برای فرزندان پسر در مشهور فقه امامیه و نیز موضوع حق اجرت مادر در دوران شیردهی و حضانت است. ماهیت حق یا تکلیف بودن حضانت از جمله مباحثی است که با بهره‌گیری از متون معتبر دینی و نیز دیدگاه‌های فقیهان مسلمان در این نوشته مورد بررسی قرار گرفته است.
کلیدواژه‏ها: حضانت، رضاع، اجرت، حق، تکلیف.

نقش ارتداد و قرابت رضاعي در انفساخ عقد نکاح
محمد علی فکوری
پژوهش حاضر واكاوي ماهيت و آثار ارتداد و قرابت رضاعي در انفساخ عقد نکاح را پي گرفته است. اسباب انحلال عقد نکاح در سه دسته با آثار حقوقی متمایز قابل دسته بندی است: ۱- طلاق ۲- فسخ  ۳- انفساخ. فقه و حقوق اسلامی موجباتی برای انفساخ عقد نکاح بیش بینی کرده است.
این نوشته در دو فصل به معناشناسی و اقسام انفساخ، ایجاد قرابت رضاعی پس از عقد و ارتداد به عنوان برخی اسباب انفساخ با نگاه مقايسه‏اي ميان ديدگاه فقهاي اماميه واهل سنت و نيز درحد امكان، حقوق‏دانان اسلامی و قوانين مدني و احوال شخصیه افغانستان و قانون مدنی ايران پرداخته است.
کلیدواژه‏ها: انفساخ، ایجاد قرابت رضاعی، ارتداد، فقهای امامیه، فقهای اهل‌سنت.


مطالعه تطبیقی موجبات طلاق در فقه اسلامی و حقوق موضوعه
سید یحیی هاشمی
طلاق، انحلال رابطه زناشویی به وسیله الفاظ مخصوصی است که به شکل قراردادی برای این امر در نظر گرفته شده است. شریعت اسلامی بنا به ملاحظاتی طلاق را در اختیار و صلاحیت مرد قرار داده است، اما زن را هم به طور کلی از این حق محروم نساخته است، بلکه در صورت تحقق شرایطی به زن نیز حق داده است به محکمه مراجعه و تقاضای طلاق نماید. این شرایط عبارتند از: غایب مفقود الاثر بودن زوج، خودداری یا عجز شوهر از پرداخت نفقه، و وجود عسر و حرج برای زوجه در صورت ادامه رابطه زناشویی.
کلیدواژه‏ها: طلاق، غایب مفقودالاثر، عجز، نفقه

مجموعه مربوطه انجمن علمی پژوهشی فقه و حقوق
شماره نخست نشریه «میزان» ویِژه حقوق خانواده

1- نامزدی و انحلال آن در فقه  و حقوق افغانستان / سید احمد حسینی حنیف

2- بررسی تطبیقی قرابت و اثر آن در منع از نکاح / محمد موسی فکوری

3- نفقه از وجوب تا سقوط / عصمت الله فتحی

4- بررسی تطبیقی حضانت مادر در فقه و حقوق افغانستان / محمد تقی مناقبی

5- نقش ارتداد و قرابت رضاعی در انفساخ عقد نکاح / محمد علی فکوری

6- مطالعه تطبیقی موجبات طلاق در فقه اسلامی و حقوق موضوعه / سید یحیی هاشمی