قال رسول الله (ص): ان لقتل الحسين (ع) حرارة فى قلوب المؤمنين لا تبرد ابدا. پيامبراكرم (ص) فرمود: براى شهادت حسين (ع)، حرارت و گرمايى در دل‌هاى مؤمنان است كه هرگز سرد و خاموش نمى‏شود. (جامع احاديث الشيعه، ج 12، ص556) ایام سوگواری سرور و سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام و یاران باوفایش تسلیت باد.
صفحه اصلی
صفحه نخست > معاونت ها و ادارات > مدرسه تخصصی خواهران


  چاپ        ارسال به دوست

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و علوم اسلامی:

انسان ها نمی توانند بی مهابا در محیط زیست تصرف کنند

 

کارگاه رابطه فقه و کلام، با حضور حجت الاسلام علی شفیعی نهم آبان ماه، در مدرسه عالی خواهران جامعه المصطفی مشهد، برگزار شد.

 

 

به گزارش روابط عمومی مدرسه عالی خواهران المصطفی مشهد توسط اداره پژوهش این مرکز کارگاه رابطه فقه و کلام با حضور حجت الاسلام علی شفیعی، مدیر و عضر هیات علمی گروه فقه و حقوق اسلامی مرکز پژوهش های علوم اسلامی و انسانی، نهم آبان ماه، ، در این مرکز برگزار شد.

مدیر گروه فقه کاربردی پژوهشگده اسلام تمدنی ابراز کرد: این که خداوند متعال می فرماید «وَ سَخَّرَ لَکُمْ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ جَميعاً مِنْهُ إِنَّ في‏ ذلِکَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَکَّرُونَ.»، واژه «سخَر لکم» این به این معنا نیست که هر ان چه در آسمان و زمین است شما می توانید در آن بی مهابا تصرف کنید.

حجت الاسلام شفیعی گفت: دانش فقه، دانشی مصرف کننده است و در واقع از دیگر علوم تغذیه می کند. دانش هایی که به فقه کمک می کنند و فقه از آن ها تغذیه می کند، فراوان هستند. از کلام، تفسیر، حدیث و رجال گرفته تا دانش هایی که ارتباط آن ها کمتر است، مانند دانش اقتصاد و جامعه شناسی.

وی ابراز کرد: حتی دانش ریاضی که، در پاره ای از سرفصل ها، دانش فقه تغذیه کننده از دانش ریاضیات هم است، به طور نمونه در بحث ارث، اگر ما خواسته باشیم تقسیمات ارث را راحت متوجه بشویم و دچار کج فهمی و کج تابی نشویم، حتما باید تسلط اجمالی بر دانش ریاضیات داشته باشیم.

مدیر و عضو هیات علمی گروه فقه و حقوق اسلامی مرکز پژوهش های علوم اسلامی و انسانی افزود: این مصرف کنندگی فقه، لوازمی را به دنبال داشته است و تبعاتی را برای فقه داشته است.

لزوم آشنایی فقیه با دیگر علوم

وی ابراز کرد: نمی گویم تسلط بر همه علوم که این یک ادعا و آروزیی است، غیر قابل طرح. اما می توان گفت فقیه، اگر می خواهد فقه او دقیق تر و منسجم تر باشد.  اگر می خواهد این اتفاق بیفتد حتما باید با دیگر علوم آشنایی داشته باشد.

مدیر و عضو هیات علمی گروه فقه و حقوق اسلامی مرکز پژوهش های علوم اسلامی و انسانی افزود:پاره ای از نا کارآمدی های فقه موجود ما، محصول همین یک نکته است که فقیهان ما با دانش های دیگر، کمتر اشنا هستند یا در پاره ای از موارد اصلا آشنا نیستند. که این یک نکته مهمی است.

حجت الاسلام شفیعی گفت: پس نکته اول این است که ماهیت فقه این است که فقه یک دانش مصرف کننده است و این مصرف کننده بودن یک لوازمی را دارد که ما باید به این لوازم تن بدهیم. اگر این لوازم را به رسمیت نشناسیم در فقه مان دچار مشکل خواهیم شد.

وی ابراز کرد: نکته دوم که به گمانم مهم تر از این است و مورد غفلت قرار گرفته است، این است که دانش های مرتبط با فقه، دانش های ثابتی نیستند، فرض کنید کسی ادعا کند که فقه با کلام و اصول ارتباط داشته است با رجال و تفسیر ارتباط داشته است و ارتباط همین هاست که این ادعایی است نا ثواب و غیر قابل دفاع.

در عصر کنونی چه دانش هایی به فهم فقهی ما کمک می کند؟

مدیر و عضو هیات علمی گروه فقه و حقوق اسلامی مرکز پژوهش های علوم اسلامی و انسانی افزود: باید ببینیم در عصر کنونی چه دانش هایی می توانند به فهم فقهی ما کمک کنند. 

حجت الاسلام شفیعی گفت: فقه و کلام در چه عرصه هایی رابطه دارند و این رابطه چگونه باید تعریف شود؟

وی افزود: دانش جدیدی که در حوزه های علمیه، شاید نزدیک به یکی دو دهه است که تقریبا دارد به رسمیت شناخته می شود تحت عنوان فلسفه فقه است.

مدیر و عضو هیات علمی گروه فقه و حقوق اسلامی مرکز پژوهش های علوم اسلامی و انسانی ابراز کرد: دانش فلسفه فقه تولید ما نیست. ما مانند بسیاری از دانش های دیگر این را تولید نکردیم؛ بلکه آمده ایم آن را بومی سازی کردیم. فلسفه علم یک دانشی است که در غرب متولد شد و به جهت کار آیی دقیقی که در غرب پیدا کرد، ما هم آن را پذیرفتیم و اکنون یکی دو دهه است که در منظومه دانش های دینی وارد کردیم.

حجت الاسلام شفیعی اظهار کرد: از این روست که اکنون فلسفه فقه دارید، فلسفه اصول دارید و در این حوزه های کتب و مقالاتی در حال انتشار است.

فقه با چه دانش هایی در ارتباط است؟ ارتباط فقه و کلام چیست؟

وی افزود: این علم با چه دانش های دیگری می تواند ارتباط برقرار کند، در فلسفه فقه ما نیر یک سرفصل مهم این گونه داریم. ما در مدرسه نواب، بحث فلسفه فقه علم را داریم. به تفصیل این بحث را آن جا مطرح کردم. یک موضوع از این سرفصل خدمت شما ارائه می کنم.

حجت الاسلام شفیعی اظهار کرد: اولا فقه و کلام در کجاها با هم ارتباط دارند و ارتباطشان کجاست؟ آیا ارتباطشان فقط در حوزه مسائل فقه و کلام است یا ارتباطشان علاوه بر مسائل و علاوه بر تک فروعات فقهی، ارتباط آن ها در سطح مبانی هم هست. 

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و علوم اسلامی گفت: آیا غیر ارتباط در مسائل و غیر ارتباط در مبانی، ارتباط روشی هم با هم دارند. یعنی آیا می تواند روش کلام که یک روش عقلی است در روش شناسی فقهی که مبتنی بر نقل است، ایا اینجا هم می تواند به فقیه کمک کند و تاثیر بگذارد یا نه؟

مدیر گروه فقه کاربردی پژوهشکده اسلام تمدنی افزود: سوالات متعدد است. به گونه ای بحث را ارائه می کنم که از دل اینها موضوع مقاله و حتی پایان نامه در بیاورید. مثلا شما می توانید، محور ها یا سرفصل های تاثیر گذاری کلام در فقه را به عنوان مقاله و پایان نامه  انتخاب کنید که پایان نامه خوبی در می آید.

وی افزود: شما می توانید بحث کنید که در چه جاهایی کلام در فقه می تواند اثر گذار باشد. در حوزه روش، حوزه تک مساله ها یا در حوزه مبانی که در هر کدام از این ها می توان بحث های متعددی را مطرح کرد.

انسان ها نمی توانند بی مهابا در محیط زیست تصرف کنند

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و علوم اسلامی با طرح این پرسش که چرا در فقه شما تا همین سه، چهار دهه پیش محیط زیست ارزش نداشت؟ اظهار کرد:شما از فقیه سوال کنید که آیا به بریدن درخت نیاز دارم، آیا من همچین اجازه ای دارم؟

مدیر گروه فقه کاربردی پزوهشگده اسلام تمدنی ابراز کرد: این که خداوند متعال می فرماید «وَ سَخَّرَ لَکُمْ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ جَميعاً مِنْهُ إِنَّ في‏ ذلِکَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَکَّرُونَ.»، واژه «سخَر لکم» این به این معنا نیست که هر ان چه در آسمان و زمین است شما می توانید در آن بی مهابا تصرف کنید.

حجت الاسلام شفیعی افزود: وقتی مبنای کلامی شما این است که همه چیز در خدمت انسان است.  وقتی شما انسان را محور قرار دادید و همه چیز در خدمت انسان شد، دیگر نمی توانید از محیط زیست صحبت کنید. دیگر نمی توانید از حقوق حیوان ها حرف بزنید.

وی گفت: اگر شما مبانی کلامی خود را اصلاح کردید، گفتید کلام در فقه تاثیر گذار است و نقش اساسی دارد، اگر این را گفتید به راحتی در بعضی مسائل ورود پیدا نمی کنید و تلاش می کنید مبنای خود را درست کنید.

 

وی گفت: جای دیگری که فقیهان ما انسان را شی دیدند در حوزه بردگان است. ما برده را شی می دانیم. نفرمایید که دیگر برده نیست. اینکه اکنون برده هست یا نیست یک بحث است. نگاه فقه به انسان یک بحث است.

مدیر گروه فقه کاربردی پژوهشگده اسلام تمدنی ابراز کرد: به هرحال فقیهان ما الان هم می گویند اگر زمینه برده گیری فراهم شد، باز هم برده انسان نیست.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و علوم اسلامی اظهار کرد:یکی از جاهایی که انسان شی دیده می شود، در انتخاب پوشش در بردگان است.

وی با طرح این پرسش که آیا غیبت غیر مسلمان جایز است؟ جایز نیست چون آن هم انسان است، افزود: بحث دیگری باز کردم تحت عنوان انسانیت و دیانت. یعنی در فقه ما، دین در انسانیت انسان تاثیر گذار است، که این غلط است. انسان، انسان است، چه متدین و چه غیر متدین.

حجت الاسلام شفیعی افزود: در هویت انسان چیزی دخیل نیست. نه زبان دخیل است و نه دین دخیل است. نه جنسیت دخیل است و اما زمانی که اشکال در مبنای شما هست، تمام این ها را دخالت در انسانیت می دانید.

مدیر گروه فقه کاربردی پژوهشگده اسلام تمدنی ابراز کرد: به تعبیر یکی از بزرگان؛ مرحوم آقا شیخ مهدی حائری یزدی 90 درصد بلکه بیشتر از 90 درصد احکام معامله ای ما همه امضایی است. 

مدیر و عضو هیات علمی گروه فقه و حقوق اسلامی مرکز پژوهش های علوم اسلامی و انسانی افزود:اگر تمام این ها را انباشت می کنید یک فقه ناموزونی در می آید و که نه تنها نا کارآمد است؛ بلکه مورد چالش جدی هم قرار می گیرد.

وی گفت: باید مبانی کلامی خود را درست کنیم، اگر مبانی کلامی را درست کردیم، می توانیم از ذیل این نکاتی که عرض کردم، نجات پیدا کنیم و گرنه مدام درجا میزنیم و در آن چیزی که خودمان درست کردیم، فرو می رویم.

 

 


١٠:١٠ - دوشنبه ١٧ آبان ١٣٩٥    /    شماره : ٧٩٢٣٥    /    تعداد نمایش : ٣٤٩


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج